Trang chủBóng đá quốc tếInfantino đối mặt với các thế lực nổi loạn tại FIFA sau thương vụ bán cổ phần World Cup thất bại

Infantino đối mặt với các thế lực nổi loạn tại FIFA sau thương vụ bán cổ phần World Cup thất bại

Gianni Infantino đang đối mặt với cuộc nổi loạn từ ba liên đoàn UEFA, AFC và CONCACAF sau khi kế hoạch tư nhân hóa FIFA Forward Enterprise sụp đổ. Kế hoạch bán cổ phần thiểu số cho công ty do Joshua Kushner sáng lập đã bị hủy bỏ trong vài ngày, làm dấy lên lo ngại về xung đột lợi ích và quản trị yếu kém. Các liên đoàn nổi loạn đang thúc đẩy rà soát quản trị để hạn chế quyền lực của Infantino, nhưng cuộc bầu cử tháng 3 năm 2027 tại Rabat vẫn nghiêng về đương kim chủ tịch do thiếu ứng cử viên nặng ký.

Cuộc họp Hội đồng FIFA tại Zurich vào ngày 14 tháng 10 đã trở thành tâm điểm của một cuộc đối đầu quyền lực chưa từng có trong lịch sử tổ chức bóng đá thế giới. Chủ tịch Gianni Infantino, người vẫn được xem là ứng cử viên sáng giá nhất cho nhiệm kỳ tiếp theo, đang phải đối mặt với làn sóng phản đối được dàn dựng bài bản từ ba liên đoàn châu lục: UEFA, AFC và CONCACAF. Nguyên nhân trực tiếp bắt nguồn từ sự sụp đổ của kế hoạch tư nhân hóa FIFA Forward Enterprise, một sáng kiến được công bố hồi tháng 7 nhưng bị hủy bỏ chỉ trong vài ngày sau đó trước sức ép dữ dội từ các liên đoàn thành viên. FIFA Forward Enterprise được thiết kế như một công ty con thương mại của FIFA, với kế hoạch bán một phần cổ phần thiểu số cho các nhà đầu tư tư nhân. Nhà đầu tư dẫn dắt được xác định là một công ty do Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner, sáng lập và điều hành. Thương vụ này được kỳ vọng sẽ mang lại nguồn vốn bên ngoài giúp FIFA phân phối 20 triệu USD cho mỗi hiệp hội thành viên, cộng thêm tiềm năng 20 triệu USD bổ sung, tương đương tổng giá trị từ 4,22 tỷ USD đến 8,44 tỷ USD. Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối quyết liệt từ các liên đoàn giàu có, đặc biệt là UEFA và CONCACAF, những tổ chức cho rằng việc bán cổ phần trong bộ máy thương mại của FIFA là một sự xói mòn nghiêm trọng đối với quản trị bóng đá toàn cầu. Đối trọng với kế hoạch của Infantino, UEFA và CONCACAF đã đưa ra một đề xuất phân phối tiền mặt trực tiếp: 10 triệu USD cho mỗi hiệp hội thành viên, tương đương khoảng 2,11 tỷ USD cho 211 hiệp hội. Sự khác biệt giữa hai mô hình không chỉ nằm ở con số mà còn ở triết lý tài chính. Kế hoạch FFE tìm cách kiếm tiền từ tương lai thương mại của FIFA bằng cách thu hút vốn tư nhân từ bên ngoài, trong khi đề xuất của UEFA và CONCACAF lại chi tiêu từ nguồn dự trữ nội bộ của FIFA. Hai cách tiếp cận này được đánh giá là không thể dung hòa, phản ánh một cuộc chiến cơ bản về cách FIFA kiếm tiền và phân phối nguồn lực. Điều đáng chú ý là sự tham gia của một nhà đầu tư có mối liên hệ chính trị như Kushner đã làm dấy lên những lo ngại về xung đột lợi ích và sự can thiệp chính trị vào quản trị thương mại của FIFA. Cùng với đó, việc FIFA trao giải thưởng Hòa bình gây tranh cãi cho Donald Trump càng làm tăng thêm nhận thức về sự liên kết chính trị giữa ban lãnh đạo FIFA và các thế lực chính trị bên ngoài. Những yếu tố này đã góp phần tạo nên một bầu không khí bất mãn trong lòng các liên đoàn thành viên. Trong bối cảnh đó, ba chủ tịch liên đoàn UEFA, AFC và CONCACAF đã công khai kêu gọi một sự thay đổi ở vị trí lãnh đạo cao nhất của FIFA. Tuy nhiên, mục tiêu của họ không phải là giành chiến thắng trong cuộc bầu cử mà là cô lập Infantino và hạn chế quyền lực của ông. Đây là một sự thừa nhận ngầm rằng việc loại bỏ đương kim chủ tịch là không khả thi trong chu kỳ bầu cử hiện tại. Chiến lược mới tập trung vào việc thúc đẩy một cuộc rà soát quản trị độc lập, với hy vọng tạo ra những ràng buộc thể chế đối với quyền tự trị thương mại của chủ tịch. Tuy nhiên, chính những người trong cuộc cũng hoài nghi về hiệu quả của chiến lược này. Miguel Maduro, cựu chủ tịch Ủy ban Quản trị FIFA, người từng bị Infantino sa thải vào năm 2026, đã đưa ra một dự đoán thẳng thắn: bất kỳ cuộc rà soát nào được công bố cũng sẽ chỉ là "bình phong" và không mang lại thay đổi thực chất. Nhận định này làm suy yếu niềm tin vào khả năng cải cách thực sự của FIFA, đồng thời phản ánh một mô hình đáng lo ngại: vị chủ tịch đã loại bỏ các cơ chế kiểm soát nội bộ quan trọng trong quá khứ. Về mặt hỗ trợ, Infantino vẫn duy trì được sự ủng hộ đáng kể từ các khu vực khác. Tại Cape Verde, các nhà lãnh đạo châu Phi đã dành cho ông một tràng pháo tay đứng, một dấu hiệu cho thấy sự trung thành của khối châu Phi vẫn còn vững chắc. Nam Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục ủng hộ ông, và trong lòng châu Á, khối Ả Rập được cho là đứng về phía đương kim chủ tịch. Sự phân hóa này cho thấy bức tranh quản trị bóng đá toàn cầu không phải là một cuộc chia đôi rõ ràng giữa hai phe, mà là một cuộc đấu tranh nhiều tầng lớp, trong đó ngay cả các liên đoàn nổi loạn cũng có những mâu thuẫn nội bộ. Điển hình là trường hợp của AFC. Chủ tịch Salman Al Khalifa đã công khai kêu gọi thay đổi, nhưng phần lớn các hiệp hội thành viên châu Á, đặc biệt là khối Ả Rập, lại ủng hộ Infantino. Điều này đặt ra một vấn đề về tính chính danh của ban lãnh đạo AFC khi họ có thể đang phát ngôn trái với ý chí của một bộ phận lớn thành viên. Tương tự, ở châu Phi, mặc dù CAF theo truyền thống là nguồn ủng hộ đáng tin cậy cho Infantino thông qua các chương trình tài trợ phát triển và đại diện, sự ủng hộ này cũng có thể phản ánh động lực bảo trợ hơn là sự đồng thuận thực sự về quản trị. Yếu tố tiền bạc đóng vai trò trung tâm trong cuộc chiến này. Các đề xuất phân phối cạnh tranh, 10 triệu USD so với 20 triệu USD cộng thêm 20 triệu USD, thực chất là những công cụ để mua sự trung thành và lá phiếu của các hiệp hội thành viên. Các liên đoàn giàu có như UEFA và CONCACAF ít phụ thuộc vào nguồn phân phối từ FIFA, do đó cuộc nổi loạn của họ mang động cơ ý thức hệ và quản trị. Ngược lại, các hiệp hội nghèo hơn bị ràng buộc về mặt tài chính bởi bên nào trả nhiều hơn, tạo ra một sự bất đối xứng cấu trúc trong cuộc đấu tranh quyền lực. Một mối lo ngại tài chính ít được chú ý là khoảng trống ngân sách sau khi FFE sụp đổ. Kế hoạch này đã bị hủy bỏ nhưng kỳ vọng về khoản phân phối 10 triệu đến 40 triệu USD cho mỗi hiệp hội vẫn còn nguyên vẹn. Nếu nguồn dự trữ của FIFA không đủ để trang trải khoản chi này, thì cam kết phân phối hào phóng mà các thế lực nổi loạn đưa ra có thể chỉ có thể thực hiện được thông qua chính cơ chế tư nhân hóa mà họ đã bác bỏ. Đây là một cái bẫy logic đầy nghịch lý, cho thấy sự phức tạp của bài toán tài chính mà FIFA đang phải đối mặt. Về mặt bầu cử, Infantino vẫn được đánh giá là người có khả năng thắng cử cao. Cuộc bầu cử tổng thống FIFA dự kiến diễn ra vào tháng 3 năm 2027 tại Rabat, Morocco, với hạn chót nộp đơn ứng cử là ngày 18 tháng 11. Ứng cử viên duy nhất được đề cập ngoài đương kim chủ tịch là Ramon Vega, cựu hậu vệ của đội tuyển Thụy Sĩ và Tottenham Hotspur. Tuy nhiên, Vega chưa xác nhận được sự ủng hộ của năm quốc gia cần thiết để đủ điều kiện tranh cử, và cơ hội của ông được đánh giá là rất xa vời. Sự vắng mặt của một ứng cử viên nặng ký ở giai đoạn này là một dữ liệu quan trọng. Các ứng cử viên nghiêm túc thường tuyên bố ý định tranh cử sớm để xây dựng đà ủng hộ trước hạn chót. Việc không có ai đủ tầm vóc xuất hiện cho thấy các ứng cử viên tiềm năng đang chờ đợi để xem liệu Infantino có bị suy yếu nghiêm trọng hay không trước khi cam kết. Đây là một thế đứng "chờ và xem" phản ánh sự thận trọng của các thế lực muốn thay đổi nhưng chưa dám hành động. Cuộc họp Hội đồng FIFA tại Zurich cũng đưa ra những tín hiệu về chiến lược của ban lãnh đạo. Việc đưa vấn đề quản trị vào chương trình nghị sự, cùng với các cuộc thảo luận về nguồn dự trữ tài chính, được đánh giá là một động thái ngăn chặn trước. Bằng cách tỏ ra sẵn sàng thảo luận về cải cách, Infantino có thể làm dịu áp lực bên ngoài trong khi vẫn bảo vệ được thực chất quyền lực của mình. Đây là một chiến thuật quản lý khủng hoảng quen thuộc, trong đó hình thức được nhượng bộ để duy trì nội dung. Nhìn tổng thể, bức tranh quyền lực tại FIFA đang ở trạng thái căng thẳng cao độ nhưng chưa đạt đến điểm đỉnh. Các lời kêu gọi từ chức đã được đưa ra, nhưng không có ứng cử viên nào đủ mạnh xuất hiện, và đương kim chủ tịch vẫn duy trì được sự ủng hộ rộng khắp các khối. Có một khoảng cách rõ rệt giữa sức nóng trên truyền thông và thực tế thể chế: câu chuyện đọc như một cuộc khủng hoảng, nhưng số học của Đại hội FIFA vẫn nghiêng về phía đương kim chủ tịch. Đây là một ví dụ điển hình của khoảng cách giữa ồn ào và cấu trúc. Rủi ro lớn nhất đối với Infantino trong ngắn hạn không phải là thua cuộc bầu cử mà là mất quyền tự chủ. Mục tiêu "hạn chế quyền lực" của phe nổi loạn là một kịch bản dự phòng được thiết kế để tạo ra những ràng buộc thể chế ngay cả khi không thể thay đổi người đứng đầu. Về dài hạn, sự kết hợp giữa khoảng trống tài chính sau FFE, áp lực rà soát quản trị, và các liên kết chính trị gây tranh cãi có thể làm xói mòn vị thế của Infantino một cách từ từ, ngay cả khi ông vẫn nắm quyền. Đối với bóng đá Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, diễn biến này có ý nghĩa quan trọng. Các hiệp hội thành viên nhỏ hơn thường là đối tượng mục tiêu trong các cuộc vận động giành lá phiếu, và các khoản phân phối tài chính từ FIFA là nguồn lực thiết yếu cho phát triển bóng đá cơ sở. Sự bất ổn trong quản trị cấp cao nhất của FIFA có thể ảnh hưởng đến dòng chảy tài chính và các chương trình phát triển trong tương lai, đồng thời đặt ra câu hỏi về việc các liên đoàn nhỏ nên đứng về phía nào trong cuộc đấu tranh giữa đương kim chủ tịch và các thế lực cải cách. Khi hạn chót nộp đơn ứng cử ngày 18 tháng 11 đang đến gần, mọi con mắt sẽ đổ dồn vào việc liệu một thách thức thực sự có xuất hiện hay không. Nếu không, cuộc bầu cử tháng 3 năm 2027 tại Rabat có thể sẽ là một cuộc tái đắc cử không mấy khó khăn cho Infantino, nhưng với một vị thế chính trị bị suy yếu và một di sản quản trị đầy tranh cãi. Câu hỏi lớn còn lại là liệu FIFA có thể tìm ra một mô hình tài chính bền vững và một cấu trúc quản trị cân bằng hơn trước khi nhiệm kỳ tiếp theo bắt đầu, hay sẽ tiếp tục chìm trong vòng xoáy của những cuộc đấu tranh quyền lực và những thỏa thuận thương mại gây tranh cãi. Các nhóm giám sát liêm chính như SIGA và các cựu quan chức như Maduro đang kêu gọi một cuộc rà soát độc lập thực sự về cấu trúc quyền lực tại FIFA. Tuy nhiên, với việc Ủy ban Quản trị đã bị giải thể và những người chỉ trích bị loại bỏ khỏi vị trí, triển vọng về một cuộc cải cách thể chế thực sự vẫn còn rất mờ mịt. Cuộc chiến tại Zurich không chỉ là về một thương vụ thất bại hay một cuộc bầu cử sắp tới, mà là về tương lai của mô hình quản trị bóng đá toàn cầu trong thập kỷ tới.
Cầu thủ liên quan